
คำขวัญประจำจังหวัด “เมืองหญิงกล้า ผ้าไหมดี หมี่โคราช ปราสาทหิน ดินด่านเกวียน”
จังหวัดนครราชสีมา หรือรู้จักในชื่อ โคราช เป็นจังหวัดที่มีพื้นที่มากที่สุดในประเทศไทยและมีประชากรมากเป็นอันดับ 2 ของประเทศ อยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตัวเมืองตั้งอยู่บนที่ราบสูงโคราช โดยมีลำตะคองและลำน้ำสาขาอื่น ๆ ไหลหล่อเลี้ยงบริเวณด้านเหนือของเมือง และ เป็นสาขาหนึ่งของแม่น้ำสำคัญคือแม่น้ำมูลซึ่งเป็นแม่น้ำสายหลักของภาคตะวัน ออกเฉียงเหนือตัวเมืองประกอบด้วยประตูเมืองนครราชสีมาทั้ง 4 ทิศ คือ ประตูชุมพล (ทิศตะวันตก) ประตูพลแสน (ทิศเหนือ อีกชื่อคือประตูน้ำ) ประตูพลล้าน (ทิศตะวันออก) และประตูไชยณรงค์ (ทิศใต้ อีกชื่อคือประตูผี) ภายในตัวเมืองมีสระน้ำ 4 สระ คือ สระแก้ว สระแมว สระขวัญ และสระบัวบริเวณรอบเมืองเป็นที่ราบ ทุ่งนา สวนผัก-ผลไม้ และ ที่เกษตรกรรม ปัจจุบันจากการขยายตัวของเมืองทำให้ค่อยๆเปลี่ยนสภาพเป็นแหล่งการค้า อุตสาหกรรม และ ที่อยู่อาศัย ในบริเวณด้านใต้ของเมืองเป็นเขตทหาร คือ ค่ายสุรนารี ของกองทัพบก และ กองบิน 1 ของกองทัพอากาศ
โดยตำแหน่งที่ตั้งทำให้เมืองเป็นศูนย์กลางการคมนาคมทางบกทั้งทางถนนและทาง ราง ของภาคอีสาน โดยมีทางหลวงสายหลัก คือ ถนนมิตรภาพผ่าน และ เป็นชุมทางรถไฟของเส้นทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือทั้งสองสายคือ สายนครราชสีมา-อุบลราชธานี และ สายนครราชสีมา-ท่านาแล้ง(ประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว)
ที่มา : www.th.wikipedic.org/wiki/จังหวัดนครราชสีมา
การปกครองและการบริหาร
ปัจจุบันจังหวัดนครราชสีมาแบ่งการปกครองออกเป็น 32 อำเภอ ประกอบด้วย
1. อำเภอเมืองนครราชสีมา 17. อำเภอสีคิ้ว
2. อำเภอขามสะแกแสง 18. อำเภอสูงเนิน
3. อำเภอคง 19. อำเภอห้วยแถลง
4. อำเภอครบุรี 20. อำเภอเสิงสาง
5. อำเภอจักราช 21. อำเภอบ้านเหลื่อม
6. อำเภอชุมพวง 22. อำเภอหนองบุญมาก 7. อำเภอโชคชัย 23. อำเภอแก้งสนามนาง
8. อำเภอด่านขุนทด 24. อำเภอโนนแดง
9. อำเภอขามทะเลสอ 25. อำเภอวังน้ำเขียว
10. อำเภอโนนไทย 26. อำเภอเฉลิมพระเกียรติ
11. อำเภอโนนสูง 27. อำเภอเทพารักษ์
12. อำเภอบัวใหญ่ 28. อำเภอเมืองยาง
13. อำเภอประทาย 29. อำเภอลำทะเมนชัย
14. อำเภอปักธงชัย 30. อำเภอพระทองคำ
15. อำเภอปากช่อง 31. อำเภอบัวลาย
16. อำเภอพิมาย 32. อำเภอสีดา
ขนาดที่ตั้งและอาณาเขต
จังหวัดนครราชสีมา ตั้งอยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ บนที่ราบสูงโคราช ละติจูด 15 องศาเหนือ ลองติจูด 102 องศาตะวันออก สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 187 เมตร ตัวจังหวัดอยู่ห่างจากกรุงเทพมหานคร โดยทางรถยนต์ 255 กิโลเมตร และโดยทางรถไฟ 264 กิโลเมตร มีพื้นที่ 20,493.964 ตารางกิโลเมตร หรือ ประมาณ 12,808,728 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 12.12 ของพื้นที่ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียง ดังนี้
ทิศเหนือ : ติดต่อกับ จังหวัดชัยภูมิ
ทิศใต้ : ติดต่อกับ จังหวัดนครนายก
ทิศตะวันออก : ติดต่อกับ จังหวัดบุรีรัมย์
ทิศตะวันตก : ติดต่อกับ จังหวัดสระบุรี
แหล่งท่องเที่ยว
จังหวัดนครราชสีมามีแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ ดังนี้
1. แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และศาสนสถาน ได้แก่ อนุสาวรีย์ท้าวสุรนารีวัดศาลาลอย วัดป่าสาละวัน อ.เมืองนครราชสีมา พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติมหาวีรวงศ์ อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย อ.พิมาย เมืองโบราณ อ.สูงเนิน วัดหน้าพระธาตุ อ.ปักธงชัย ปราสาทหินพนมวัน อ.เมือง วัดบ้านไร่
อ.ด่านขุนทด แหล่งโบราณคดีบ้านปราสาทและหินโนนวัด อ.โนนสูง ภาพเขียนสีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ วัดเขาจันทร์งาม อ.สีคิ้ว
2. แหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมและหัตถกรรม ได้แก่ หมู่บ้านเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน
อ.โชคชัย ผ้าไหม อ.ปักธงชัย
3. แหล่งท่องเที่ยวตามธรรมชาติ ได้แก่ อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ อ.ปากช่อง เขื่อนลำมูลบน เขื่อนลำแชะ อ.ครบุรี ไทรงาม อ.พิมาย เขื่อนพิมาย เขื่อนลำพระเพลิง อ.ปักธงชัย อุทยานแห่งชาติ
ทับลาน ซากปลาดึกดำบรรพ์ "แอคติโนทรีเจียน" อ.วังน้ำเขียว อุทยานไม้กลายเป็นหิน อ.เมืองนครราชสีมา ซากช้างดึกดำบรรพ์ อ.เฉลิมพระเกียรติ น้ำตกวะภูแก้ว อ.สูงเนิน อ่างเก็บน้ำลำตะคอง หาดชมตะวัน (เขื่อนลำปลายมาศ) อ.เสิงสาง
ที่มา : http://www.nakhonratchasima.go.th
การวิเคราะห์ SWOT ของจังหวัดนครราชสีมา
จุดแข็ง (Strength)
S1 จังหวัดนครราชสีมาเป็นจังหวัดใหญ่ มีพื้นที่กว้างขวาง มีทรัพยากรหลากหลาย
S2 เป็นศูนย์กลางทางการคมนาคมทางบก ทั้งทางถนนและทางราง
S3 พื้นที่อำเภอวังน้ำเขียว มีอากาศเย็นจึงสามารถปลูกพืชเมืองหนาวได้
S4 มีประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมท้องถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์
S5 มีแหล่งท่องเที่ยวที่หลากหลาย ทั้งวัฒนธรรมและธรรมชาติ
S6 มีแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของภาคอีสาน
จุดอ่อน (Weakness)
W1 ขาดการจัดสรรทรัพยากรทางธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
W2 การกระจายรายได้ที่ไม่ทั่วถึง ไม่ครอบคลุมทั้งจังหวัด
W3 การคมนาคมในถิ่นที่ทุรกันดารยังไม่สะดวก
W4 สิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ ยังไม่เพียงพอ
W5 แหล่งท่องเที่ยวแต่ละแห่งมีระยะทางไกลกัน
โอกาส (Opportunity)
O1 นักท่องเที่ยวเดินทางมาท่องเที่ยวภายในจังหวัด
O2 ได้รับการสนับสนุนจากทางรัฐบาลด้านการท่องเที่ยว
O3 เป็นศูนย์กลางการคมนาคมทางราง
O4 เป็นประตูสู่ภาคอีสาน
O5 สื่อมวลชนมีส่วนช่วยในการโฆษณาสถานที่ท่องเที่ยว
อุปสรรค (Threat)
T1 ขาดแคลนผู้ที่มีความรู้ทางด้านการท่องเที่ยว
T2 สภาพภูมิประเทศไม่เอื้อต่อการคมนาคมทางอากาศ
T3 ปัญหาภัยธรรมชาติที่ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตของประชาชน เช่น ภัยแล้ง
T4 ปัญหาการตัดไม้ทำลายป่า ทำให้ทรัพยากรทางธรรมชาติลดลง
T5 วัฒนธรรมต่างชาติที่เข้ามา ทำให้วิถีชีวิตและวัฒนธรรมท้องถิ่นเปลี่ยนไป
T6 งบประมาณในการพัฒนามีจำกัด
T7 การผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
การวิเคราะห์ TOWS ของจังหวัดนครราชสีมา
กลยุทธ์จุดแข็ง-โอกาส (S-O Strategies)
- จัดทำศูนย์ให้ข้อมูลทางการท่องเที่ยวของจังหวัด (S2,S3,S5,O1,O2)
- ส่งเสริมการพัฒนาการท่องเที่ยวจังหวัด (S1,S2,S5,O1,O2,O5)
- จัดกิจกรรมการท่องเที่ยวใหม่ ๆ เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยว (S1,S4,S5,O1,O2,O5)
- ส่งเสริมและพัฒนาการคมนาคมทางบกให้ดีและทันสมัยมากขึ้น (S2,O2,O3,O4,O5)
- สร้างศูนย์อนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น (S1,S4,S5,O1,O2,O4,O5)
กลยุทธ์จุดอ่อน-โอกาส (W-O Strategies)
- ส่งเสริมการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่น (W1,O1,O2)
- จัดการฝึกอบรมการประกอบอาชีพให้แก่ประชาชนในท้องถิ่น (W2,O2)
- จัดสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกเพิ่มเติมและครอบคลุมทุกพื้นที่ (W4,O1,O2)
- นำสิ่งของที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาพัฒนาให้เกิดมูลค่าเพื่อสร้างรายได้ (W2,O1,O2,O3,O5)
กลยุทธ์จุดแข็ง-อุปสรรค (S-T Strategies)
- จัดทำโครงการบ่อกักเก็บน้ำของแต่ละชุมชน (S1,S6,T3)
- ฝึกอบรมบุคคลในท้องถิ่น เพื่อให้มีความรู้ความสามารถในด้านการท่องเที่ยว (S1,S4,S5,T1)
- ส่งเสริมการคมนาคมในด้านอื่น ๆ (S1,S2,S6,T2)
- ฝึกอบรมสร้างจิตสำนึกให้คนในท้องถิ่นรู้รักบ้านเกิด (S4,S5,T5)
- จัดทำโครงการอนุรักษ์ธรรมชาติตามโรงเรียนต่าง ๆ เพื่อให้เด็ก ๆ รู้จักรักษาธรรมชาติ (S1,S3,S5,S6,T3,T4)
กลยุทธ์จุดอ่อน-อุปสรรค (W-T Strategies)
- ส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่น (W2,T1)
- ปรับปรุงและพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ (W2,W3,W4,T6)
- สนับสนุนการจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวจังหวัด (W2,W3,W4,W5,T6,T7)
- พัฒนาระบบการศึกษาให้ได้มาตรฐานและเข้าถึงทุกพื้นที่ (W2,T1,T5,T6)
